علت عقب رفتن و کم آوردن ماشین اتومات در سربالایی

عملکرد گیربکس دستی شروع حرکت در شیب

در خودروهای مجهز به گیربکس دستی، شروع حرکت در شیب نیازمند مدیریت دستی و هم زمان سه فاکتور انتقال گشتاور موتور، درگیری کلاچ و سیستم ترمز است. بر خلاف خودروهای اتوماتیک که از روغن هیدرولیک و مبدل گشتاور بهره می‌برند، در گیربکس دستی برقراری پیوند مکانیکی مستقیم بر عهده راننده است.

ارتباط بین میل لنگ موتور و شفت ورودی گیربکس از طریق صفحه کلاچ برقرار می‌شود. با بالا آمدن پدال کلاچ، دیسک و صفحه با فلایویل تماس پیدا کرده و توان موتور به چرخ‌ها منتقل می‌شود. در سربالایی، حفظ این نقطه جهت خنثی سازی نیروی گرانش زمین حیاتی است.

عملکرد گیربکس اتوماتیک در شروع حرکت در شیب

در خودروهای اتوماتیک، مدیریت کلاچ و انتقال گشتاور به طور خودکار انجام می‌شود، اما مکانیزم انتقال قدرت بسته به نوع گیربکس تفاوت‌هایی دارد.

در گیربکس‌های اتوماتیک AT و CVTهای مجهز به توربین، اتصال فیزیکی مستقیمی بین موتور و گیربکس در حالت سکون وجود ندارد. با قرار دادن دنده در وضعیت D و درجا کار کردن موتور، جریان هیدرولیکی ضعیفی از روغن در توربین ایجاد می‌شود که یک گشتاور اولیه رو به جلو تولید می‌کند. در شیب‌های ملایم، همین گشتاور هیدرولیکی مانع عقب رفتن خودرو می‌شود؛ اما در شیب‌های تند، نیروی گرانش از گشتاور دور آرام بیشتر بوده و تا زمان فشردن پدال گاز و بالا رفتن فشار روغن، خودرو تمایل به عقب‌روی دارد.

در این گیربکس‌ها دوکلاچه، کلاچ‌ها الکترومکانیکی یا الکتروهیدرولیکی هستند و تا زمانی که پدال گاز لمس نشود یا ترمز کاملا رها نشود، کلاچ به صورت کامل درگیر نمی‌شود. در نتیجه در خودروهای فاقد سیستم کمکی شیب، تاخیر در درگیری می‌تواند منجر به حرکت لحظه‌ای رو به عقب شود.

روش‌های استاندارد شروع حرکت در سربالایی

شروع حرکت در شیب‌های تند همواره یکی از چالش برانگیزترین موقعیت‌های رانندگی به شمار می‌رود. بسیاری از رانندگان با فشردن ناگهانی پدال گاز یا ترمزگیری‌های مکرر و نامناسب، ناخواسته دمای گیربکس را به شدت افزایش داده و طول عمر قطعات حساسی نظیر صفحات کلاچ، توربین و شیرهای برقی را کاهش می‌دهند.

چه خودروی شما به سیستم‌های هوشمند کمکی مجهز باشد و چه از گیربکس‌های دستی استفاده کنید، تسلط بر روش‌های استاندارد شروع حرکت در سربالایی نه تنها از خطرات ناشی از این حرکت به عقب جلوگیری می‌کند، بلکه سلامت و روان بودن عملکرد گیربکس را در درازمدت تضمین خواهد کرد.

برای جلوگیری از پسروی خودرو، پیشگیری از وارد آمدن شوک به چرخ‌دنده‌ها و کاهش استهلاک روش‌های زیر پیشنهاد می‌شوند:

گیربکس دستی

روش اول: استفاده از ترمز دستی

• آماده سازی: ترمز دستی بالا باشد، پدال کلاچ تا انتها فشرده شده و دنده در وضعیت ۱ قرار گیرد.
• یافتن نقطه اصطکاک: پدال کلاچ را به آرامی بالا بیاورید تا دور موتور کمی افت کند و صدای موتور بم‌تر شود.
• افزایش گاز: با فشردن ملایم پدال گاز، دور موتور را روی محدوده مناسب تثبیت کنید.
• خواباندن ترمز دستی: دکمه ترمز دستی را فشرده و هم زمان با احساس کشش خودرو رو به جلو، آن را پایین بیاورید و کلاچ را به آرامی رها کنید.

روش دوم: تعویض سریع پا

این روش معمولا در شیب‌های ملایم توسط رانندگان باتجربه انجام می‌شود:

• پدال ترمز و کلاچ هم زمان تا انتها فشرده می‌شوند.
• کلاچ به آرامی تا نقطه درگیری بالا می‌آید تا خودرو آماده حرکت شود.
• پای راست به سرعت از روی پدال ترمز برداشته شده و پدال گاز فشرده می‌شود تا خودرو پیش از عقب‌روی شتاب بگیرد.

گیربکس اتوماتیک

خودروهای مجهز به سیستم کمکی شروع حرکت در سربالایی (HAC / HSA)

• خودرو را با فشردن کامل پدال ترمز در شیب متوقف کنید.
• دسته‌دنده در وضعیت D باقی بماند.
• پای خود را از روی پدال ترمز بردارید؛ سیستم HAC به طور خودکار فشار ترمز را به مدت ۲ تا ۳ ثانیه حفظ می‌کند.
• با آرامش و به شکل یکنواخت پدال گاز را فشار دهید تا خودرو بدون حتی یک سانتیمتر عقب رفتن شتاب بگیرد.

خودروهای فاقد سامانه کمکی

• در حالت توقف، دنده را در حالت D و در صورت سنگین بودن شیب، در حالت تیپ‌ترونیک دنده ۱ یا دنده کمکی L قرار دهید.
• ترمز دستی را بالا بکشید تا خودرو کاملا ثابت بماند.
• پای راست را روی پدال گاز بگذارید و به آرامی گاز دهید تا احساس کنید دماغه خودرو کمی بالا آمده و گیربکس زیر بار قرار گرفته است.
• ضامن ترمز دستی را آزاد کرده و آن را پایین بیاورید و هم زمان گاز را بیشتر کنید تا خودرو روان و بدون پس‌روی حرکت کند.

تکنیک انتقال سریع پا (ویژه شیب‌های ملایم و متوسط)

• پا را روی پدال ترمز محکم نگه دارید.
• دسته‌دنده در وضعیت D باشد.
• پای راست را با سرعت اما با خونسردی از روی ترمز برداشته و روی پدال گاز قرار داده و به آرامی فشار دهید.

نکته ایمنی: از کوبیدن ناگهانی پدال گاز خودداری کنید؛ زیرا باعث ضربه شدید به توربین و صفحات گیربکس می‌شود.

استفاده از حالت تعویض دستی

در شیب‌های بسیار تند، قرار دادن دنده در وضعیت دستی (M1) یا دنده‌های کمکی (L یا 1) مانع از سبک شدن زودهنگام دنده‌ها توسط کامپیوتر گیربکس می‌شود و حداکثر گشتاور و کشش را در لحظه شروع حرکت در اختیارتان قرار می‌دهد.

اصلی ترین دلایل عقب رفتن خودرو در شیب

عقب رفتن خودروی دنده اتوماتیک در سربالایی‌ها معمولا حاصل بر هم خوردن تعادل میان نیروی گرانش و گشتاور تولیدی توسط گیربکس است. در ادامه، ۳ علت اصلی این اتفاق به طور دقیق بررسی شده است:

افت فشار یا خرابی توربین گیربکس

توربین واسطه هیدرولیکی انتقال توان از موتور به شفت ورودی گیربکس است که با به گردش درآوردن روغن تحت فشار کار می‌کند. خرابی پره‌های داخلی توربین، گشاد شدن بوش‌ها یا فرسودگی کلاچ قفل کننده سبب می‌شود که روغن با فشار کافی به سمت گیربکس پمپ نشود. در دورهای پایین موتور درست هنگام توقف در سربالایی، گشتاور لازم برای نگه داشتن خودرو تولید نشده و با رها کردن ترمز، خودرو بلافاصله به سمت عقب برود.

نقص در عملکرد شیرهای برقی و ساعت گیربکس

ساعت گیربکس مغز هیدرولیکی سیستم است که با باز و بسته کردن مسیرهای روغن توسط شیرهای برقی فشار لازم را به کلاچ‌ها و باندهای دنده ۱ هدایت می‌کند. گرفتگی مجاری باریک ساعت به دلیل رسوبات روغن کهنه، خرابی سیم پیچ شیرهای برقی یا فرار فشار روغن از پیستون‌ها رخ می‌دهد. در زمان شروع حرکت، فرمان درگیری کلاچ‌ها با تاخیر چند ثانیه‌ای اجرا می‌شود؛ همین تاخیر زمانی کافی است تا خودرو قبل از انتقال گشتاور به چرخ‌ها به سمت عقب بلغزد.

شیب تند مسیر و غلبه نیروی گرانش قبل از درگیری گیربکس

در گیربکس‌های اتوماتیک سالم، دور آرام موتور فقط یک نیروی پیشران حداقلی تولید می‌کند. چنان چه زاویه شیب از حد مشخصی بیشتر باشد، مولفه نیروی وزن و گرانش زمین از این گشتاور اولیه فراتر می‌رود.

در خودروهای فاقد سامانه هوشمند کمکی شروع حرکت در سربالایی فاصله چند میلی ثانیه‌ای بین رها کردن ترمز و فشردن پدال گاز به گرانش اجازه می‌دهد خودرو را چند سانتیمتر به عقب بکشد که کاملا رفتاری طبیعی و سالم محسوب می‌شود.

داغ شدن بیش از حد روغن گیربکس در مسیرهای طولانی یا ترافیک

در ترافیک‌های سنگین یا حرکت ممتد در سربالایی، لغزش مداوم توربین و درگیری پیاپی کلاچ‌ها گرمای شدیدی در مدار هیدرولیک تولید می‌کند. در نتیجه روغن گیربکس کاهش می‌یابد و فشار هیدرولیکی مدار افت می‌کند. در خودروهای مدرن، کامپیوتر گیربکس برای پیشگیری از سوختن قطعات، خودرو را در حالت اضطراری قرار می‌دهد که شتاب گیری و تعویض دنده‌ها را به شدت محدود می‌کند.

فرسودگی صفحات کلاچ گیربکس

صفحات اصطکاکی و فیبرهای داخلی گیربکس به مرور زمان و بر اثر کارکرد بالا دچار فرسودگی و سایش می‌شوند. در نهایت در سربالایی که مقاومت حرکتی به بیشترین حد می‌رسد، این صفحات توان کافی برای قفل شدن را ندارند و روی یکدیگر لیز می‌خورند. سپس دور موتور بدون افزایش سرعت خودرو بالا می‌رود.

گرفتگی فیلتر روغن یا افت سطح مایع گیربکس

کاهش سطح روغن به دلیل نشتی و یا مسدود شدن فیلتر گیربکس بر اثر تجمع براده‌های فلزی و لجن هیدرولیکی یک اتفاق رایج است. در چنین شرایطی پمپ هیدرولیک گیربکس قادر به تامین دبی و فشار روغن مورد نیاز ساعت و شیرهای برقی نخواهد بود. این افت فشار هیدرولیک باعث درگیری ناقص مجموعه‌های کلاچ و پیستون‌ها شده و در نتیجه گشتاور موتور به درستی به چرخ‌ها منتقل نمی‌شود.

مشکلات موتوری موثر بر توان

نقص در سیستم جرقه زنی (شمع و کویل)، کثیفی انژکتورها، گرفتگی فیلتر هوا یا کاتالیزور و خطای سنسور موقعیت دریچه گاز یا سنسور جریان هوا، مانع از تولید توان اسمی پیشرانه می‌شود. در این شرایط، با وجود این که گیربکس سالم است موتور در سربالایی کشش لازم را ایجاد نمی‌کند.

روش‌ های پیشگیرانه و سرویس‌های دوره‌ای برای جلوگیری از افت توان گیربکس

حفظ کشش، شتاب اولیه و توان انتقال قدرت گیربکس اتوماتیک در مسیرهای پرشیب و سربالایی‌ها، رابطه مستقیمی با نگهداری اصولی و انجام به‌موقع بازدیدهای فنی دارد. با رعایت راهکارهای مراقبتی زیر می‌توانید از بروز هزینه‌های سنگین تعمیراتی و افت راندمان سیستم انتقال قدرت پیشگیری کنید.

جهت اطلاع از جدول زمان بندی دقیق بازدیدها و فرایند سرویس کامل، صفحه سرویس‌های دوره‌ای گیربکس اتوماتیک را مشاهده کنید.

تعویض منظم روغن و فیلتر گیربکس

• برنامه زمانی استاندارد: روغن گیربکس اتوماتیک بسته به نوع خودرو و شرایط رانندگی باید بین ۳۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ کیلومتر به‌طور کامل تعویض شود.
• اهمیت فیلتر: در هر بار تعویض روغن، تعویض یا شست و شوی فیلتر داخلی گیربکس ضروری است تا از مسدود شدن مسیر جریان هیدرولیک و افت فشار در توربین جلوگیری گردد.
• استفاده از روغن با گرید استاندارد: همواره از روانکارهای منطبق با دفترچه راهنمای خودرو استفاده کنید تا ویسکوزیته لازم در دمای بالا حفظ شود.

بررسی دوره‌ای سطح و کیفیت روغن هیدرولیک

• بررسی چشمی و بوی روغن: روغن سالم به رنگ قرمز شفاف است؛ تیره شدن، ایجاد کف یا استشمام بوی سوختگی، زنگ خطری جدی مبنی بر داغ شدن بیش از حد و پایان عمر مفید روغن است.
• بررسی نشتی‌ها: سلامت کاسه نمدهای پلوس واشر کارتر گیربکس و اتصالات رادیاتور روغن باید در هر سرویس بررسی شود تا افت سطح روغن رخ ندهد.

سرویس سیستم خنک کننده گیربکس

در خودروهای اتوماتیک، رادیاتور یا مبدل حرارتی روغن وظیفه خنک سازی مدار هیدرولیک را بر عهده دارد.

• گرفتگی پره‌های رادیاتور یا خرابی ترموستات خنک کننده باعث داغ شدن روغن در سربالایی‌ها ورود گیربکس به حالت اضطراری و افت محسوس شتاب می‌گردد.
• برای آشنایی با عادات صحیح رانندگی و راهکارهای محافظت از قطعات داخلی، به صفحه روش‌های افزایش عمر گیربکس‌های اتوماتیک مراجعه نمایید.

برآورد هزینه‌های تعمیر گیربکس

هزینه تعمیر گیربکس اتوماتیک بسته به نوع گیربکس و شدت آسیب‌دیدگی قطعات متغیر است. در مجموعه ما کلیه هزینه‌ها پس از عیب یابی و دیاگ تخصصی، به صورت شفاف و طبق تعرفه مصوب به شما اعلام می‌شود. برای دریافت لیست قیمت به‌روز و محاسبه دقیق مبالغ، به صفحه هزینه تعمیر گیربکس اتوماتیک مراجعه کنید.

تعرفه خدمات تعمیر گیربکس اتوماتیک در تهران گیربکس

دقت: قیمت های بالا تقریبی بوده و بسته به نوع و شدت خرابی می توانند تغییراتی داشته باشند. برای قیمت دقیق با ما تماس بگیرید.

استعلام هزینه تعمیر: 09122005630

تهران گیربکس؛ مرکز تخصصی عیب یابی توان گیربکس اتوماتیک

گیربکس اتوماتیک پیچیده ترین بخش فنی خودروی شما است. در تهران گیربکس، تمامی فرایندهای عیب یابی، اورهال و تعمیر گیربکس‌های اتوماتیک با بهره گیری از تجهیزات پیشرفته دیاگ و ابزارهای تخصصی استاندارد انجام می‌شود.

• بررسی اولیه فشار خط، سلامت TCU و تست عملکرد توربین پیش از شروع تعمیرات
• تعویض توربین، صفحات کلاچ و ساعت گیربکس با قطعات فابریک و شرکتی
• رفع لغزش داخلی توربین جهت بازیابی حداکثر گشتاور در سربالایی‌ها
• ضمانت مکتوب و بدون قید و شرط برای تمامی خدمات و قطعات مصرفی
• تست جاده‌ای در شیب و تحویل فوری

اگر احساس می‌کنید گیربکس خودروی شما عملکرد طبیعی ندارد، همین حالا با ما تماس بگیرید تا از مشاوره فنی رایگان کارشناسان ما بهره‌مند شوید؛ یا برای بررسی جزئیات کامل خدمات، به صفحه خدمات ما مراجعه کنید.

تماس با متخصص تعمیرات: 09122005630

سوالات متداول کاربران

برای مشاهده کامل‌تر پرسش‌ها و پاسخ‌های فنی، می‌توانید به صفحه سوالات متداول گیربکس اتوماتیک مراجعه نمایید.

آیا عقب رفتن چند سانتیمتری ماشین اتومات در شیب‌های تند خطرناک است؟

خیر؛ در صورتی که خودرو فاقد سیستم کمکی حرکت در سربالایی باشد، پس‌روی اندک در شیب‌های تند در فاصله رهاسازی ترمز تا فشردن گاز کاملا طبیعی است. اما اگر این حرکت در شیب ملایم رخ دهد یا همراه با تقه و گاز هرز باشد، نیاز به بررسی توربین و مدار روغن دارد.

چرا خودروی اتومات در سربالایی گاز می‌خورد اما شتاب نمی‌گیرد؟

گاز هرز خوردن در سربالایی ناشی از افت سطح یا کثیفی روغن گیربکس، فرسودگی صفحات کلاچ و لغزش باندهای اصطکاکی، یا داغ شدن بیش از حد گیربکس و رفتن به حالت اضطراری است.

تماس با سرپرست تعمیرگاه: 09122005630